Był z nami w Jugosławii pewien oryginał. Z Polski ściągnięto tłumacza języków słowiańskich, Marka. Marek doskonale znał Bałkany, znał serbo-chorwacki we wszelkich możliwych odmianach (serbski i chorwacki, poza zapisem różnym alfabetem, odpowiednio łacińskim i cyrylicą, mają też różne poszczególne słowa, np. powietrze po serbsku jest vozduh, a po chorwacku zrak, itd. choć jest to jednak ten sam język), znał bułgarski i rosyjski, a wszystkie biegle. Był pilotem wycieczek po Bałkanach, a wcześniej za tzw. komuny pracował jaki tłumacz w Komitecie Centralnym PZPR. Kiedyś przy jakimś rosyjskim obserwatorze wojskowym ONZ puścił wiązankę po rosyjsku wprawiając tamtego w osłupienie. Rosjanin pyta: „w której kolonii karnej siedziałeś?” A Marek: „nie siedziałem, ale byłem tłumaczem i tłumaczyłem towarzyszy z Biura Politycznego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.” Rosjanin pokiwał głową ze zrozumieniem, no tak! Teraz się wyjaśniło! Sam Marek opowiadał, że jednym z jego głównym zajęć było wożenie towarzyszy z ZSRR do luksusowych hoteli na dziwki, ale sprowadzanie rzeczonych do Klarysewa lub Victorii, w zależności od tego gdzie ich wpakowano.
Tłumacz był nam potrzebny, bowiem znajomość rosyjskiego w dawnej Jugosławii była żadna, angielskiego też nie znali, jeśli już to niemiecki, bo wielu pracowało w RFN jeszcze w latach słusznie minionych. A język serbo-chorwacki, choć z pozoru podobnie brzmiący, okazał się całkowicie odmienny. Kiedyś na przykład idzie uliczką przy sztabie batalionu Gordana, nasza lokalna serbska tłumaczka, a Marek wyglądał przez okno. Gordana pyta zalotnie: „Marek, što radiš?“ (co robisz?), na co Marek wali prosto z mostu: „Gledam se kroz prozor i tražim neku pičku.” (wyglądam przez okno i rozglądam się za jakąś cipką). Dlatego, jak widać, tłumacz był nam potrzebny, zwłaszcza że Gordanę nie chcieliśmy wtajemniczać w różne nasze poufne rozmowy z lokalsami, a poza tym nie mogliśmy jej zabierać na chorwacką stronę, bo była Serbką.
Z tymi tłumaczkami był niezły numer czasem. Portugalski obserwator policyjny, tzw. Civpol, z grupy oceniającej prace lokalnej milicji pod kątem przestrzegania podstawowych praw człowieka, przygruchał sobie obsługującą ich tłumaczkę. Wzięła ich wola boża i uprawiali stosunki międzynarodowe. Portugalczyk zasuwa jak królik, więc jego wybranka woła namiętnie: „polako, polako!” (powoli, powoli). Na co portugalski policjant, uniesiony narodową dumą przerwał i głośno mówi: „No Polaco! Portugalo!” I dalej swoje jak siedmiolufowy minigun…
Na zdjęciu - mediacje z serbskimi i bośniackimi oficerami (Bośniacy dwaj pierwsi od lewej), Slunj 1993 r. Wśród Polaków pierwszy z prawej to Romek Polko, a obok spadochroniarz z 6. BDSz, Leszek Zajkowski, nazwisk dwóch pozostałych nie pamiętam. Marek nie pojawił się tu na zdjęciu, ale tłumaczył te rozmowy.
Fot. Michał Fiszer
Jeśli podobają Ci się moje wpisy postaw mi kawkę, a będzie więcej
buycoffee.to/dafiszer
18K Followers 14K Following- Są zasady których nie może zmienić nawet konstytucja: demokracja, swobody obywatelskie, prawa mniejszości, niezawisłość sądów, wolność słowa
573K Followers 220K FollowingLawyer, commentator, fighter for democracy. Prosecuted Trump University @ NY AG. Substack: https://t.co/9iRTNuAbIH. Host of the Tristan Snell Show on Apple + Spotify.
169 Followers 863 Following🧠⚡️Neuro-Enlightened MD: Bridging the chasm between science and medicine with neurostimulation expertise and a dash of engineering. Shorting through the chaos
2K Followers 4K FollowingMam priorytet być nad mieć. Jestem za delegalizacja PIS. PIS to nie prawica i nie konserwa, to faszyzm i populizm ***** ***
#SilniRazem
#celaplus
15K Followers 3K FollowingABSOLWENT STUDIÓW NIŻSZYCH. Mentor Nietzschego (NICZEGO).
Nigdy nie ufaj ludziom, którzy twierdzą, że przemawiają w imię Stwórcy Wszechświata.
84K Followers 37 FollowingBuilding https://t.co/gwRo8csX09 - the best way to build with AI. Yapping at https://t.co/QeQh2klUiQ, https://t.co/u4shE4rsur, and https://t.co/giIby55Gfp.
2K Followers 35 FollowingYou want to know what comes from nature? Onions. God put 'em here for us to eat and he chocked em full of folic acid and magnesium.
15K Followers 963 FollowingJust a big-town Jew and self-aware nepobaby living in a sexist antisemitic world, mocking radicalization.
Now accepting payments from simps on X Money.
470K Followers 2K FollowingSocial psychologist at NYU-Stern, working to roll back the phone-based childhood. Please visit https://t.co/ZjBuXdDYYg &
https://t.co/7aVAmOTTcT
11K Followers 806 FollowingUnpicking the #Aerodynamic development of aircraft through WW2, the Cold War and beyond | New book: #ShapingtheVulcan published April 23rd 2025 (@tempest_books)
40K Followers 0 FollowingStop Chamstwu na drodze.
Piętnujemy łamanie przepisów ruchu drogowego !!! Walczymy z chamstwem drogowym i edukujemy poprzez nasze nagrania i kompilacje
12K Followers 378 FollowingI started this profile because I discovered that, shockingly, in many countries, people are not happy when there's new construction in their neighborhood
2K Followers 1K Following@TelAvivUni doctoral candidate writing about Latvian history. Ex-@RFERL journalist covering ethnic minority activism and secessionism in Russia.
167K Followers 1K FollowingDirector of Cybersecurity @EFF / Co-founder of @stopstalkerware/ My tweets are my own, not my employers’ / I did a TED talk once /
14K Followers 3K FollowingSenior Fellow for Russia & Eurasia, IISS. Contributing editor, Survival. Fmr UK Ambassador to Belarus. Victims’ rights advocate. Views mine.